تحصیل پزشکی در عربستان سعودی
تحصیل پزشکی در عربستان سعودی
رشته پزشکی در عربستان سعودی یکی از گزینه هایی است که می توان در دنیای عرب آن را بهترین و در صدر دانست اما شرایط در آسیا متفاوت است. کیفیت آموزش در عربستان سعودی با سرعت قابل توجهی در حال پیشرفت است. رشته های مهندسی در عربستان سعودی به سرعت در حال پیشرفت هستند اما سرعت گروه پزشکی در این کشور کمتر است. باید در نظر داشت که در حال حاضر، نمی توان انتظار داشت که افراد زیادی در شرایط کنونی عربستان سعودی را برای تحصیل در این رشته انتخاب کنند. در آینده اما انتظار می رود که عربستان سعودی به یکی از مقاصد مهم تحصیل پزشکی در منطقه تبدیل شود.
به طور کلی، تحصیل رشته پزشکی بسیار مهم است و متقاضیان بسیاری دارد. در عربستان مخاطبین بسیار زیادی برای تحصیل در این رشته وجود دارد. افرادی که می خواهند این رشته را برای آینده خود انتخاب کنند بسیارند و بسیاری از آن ها به این دلیل که نمی توانند به خواسته خود برسند، در مسیر مهاجرت تحصیلی به خارج از کشور قرار می گیرند. به دلیل شرایط خاصی که در این مسیر وجود دارد، در این گفتار، شرایط تحصیل رشته پزشکی در عربستان سعودی را بررسی می کنیم.
مزایا و معایب تحصیل پزشکی در عربستان
تحصیل پزشکی در عربستان، به دلیل استانداردهای بالای آموزشی، امکانات پیشرفته و فرصتهای شغلی مناسب، یکی از گزینههای جذاب برای دانشجویان بینالمللی محسوب میشود. بااینحال، مانند هر مقصد تحصیلی دیگر، این مسیر نیز چالشهای خاص خود را دارد. در ادامه، به بررسی دقیقتر مزایا و معایب تحصیل در رشته پزشکی در عربستان میپردازیم.
مزایای تحصیل پزشکی در عربستان
تحصیل در عربستان به دلیل کیفیت بالای آموزش، امکانات پیشرفته و فرصتهای گسترده، به یکی از گزینههای جذاب برای دانشجویان داخلی و بینالمللی تبدیل شده است. دانشگاههای این کشور با ارائه برنامههای آموزشی مطابق با استانداردهای جهانی، همکاریهای علمی گسترده و امکان دریافت بورسیههای تحصیلی، محیطی ایدهآل برای پیشرفت علمی و حرفهای دانشجویان فراهم میکنند. در ادامه به مهمترین مزایای تحصیل در این کشور پرداختهایم.
کیفیت بالای آموزش و امکانات پیشرفته
دانشگاههای پزشکی عربستان دارای امکانات مدرن، بیمارستانهای آموزشی مجهز و برنامههای آموزشی مطابق با استانداردهای بینالمللی هستند. این دانشگاهها در رتبهبندیهای جهانی جایگاه مناسبی دارند و برخی از آنها با دانشگاههای مطرح جهان همکاریهای علمی و تحقیقاتی دارند.
امکان دریافت بورسیههای تحصیلی
یکی از مهمترین مزایای تحصیل پزشکی در عربستان، امکان دریافت بورسیههای تحصیلی برای دانشجویان ممتاز است. بسیاری از دانشگاهها بورسیههای کامل یا جزئی ارائه میدهند که شامل پوشش شهریه، هزینههای زندگی، و حتی کمکهزینه سفر است. این امر میتواند فشار مالی روی دانشجویان بینالمللی را کاهش دهد.
فرصتهای شغلی گسترده پس از فارغالتحصیلی
پس از اتمام دوره تحصیل، فارغالتحصیلان میتوانند در بیمارستانهای عربستان مشغول به کار شوند. این کشور به دلیل رشد اقتصادی و توسعه نظام سلامت، همواره به نیروی انسانی متخصص در حوزه پزشکی نیاز دارد. علاوه بر این، مدارک پزشکی صادرشده از دانشگاههای معتبر عربستان در بسیاری از کشورهای منطقه و حتی برخی کشورهای اروپایی نیز مورد تأیید است.
همکاری دانشگاهها با مراکز علمی و تحقیقاتی بینالمللی
دانشگاههای پزشکی عربستان با بسیاری از مراکز علمی معتبر دنیا همکاری دارند و فرصتهای تحقیقاتی گستردهای برای دانشجویان فراهم میکنند. این همکاریها به دانشجویان امکان میدهد که در پروژههای تحقیقاتی بینالمللی مشارکت کنند و به جدیدترین یافتههای علمی دسترسی داشته باشند.
معایب تحصیل پزشکی در عربستان
با وجود مزایای متعدد، تحصیل پزشکی در عربستان چالشهایی نیز به همراه دارد. قوانین سختگیرانه، نیاز به یادگیری زبان عربی در مراحل بالینی و رقابت شدید برای پذیرش، از جمله موانعی هستند که دانشجویان باید پیش از تصمیمگیری در نظر بگیرند. در ادامه به مهمترین معایب این مسیر پرداختهایم.
قوانین سختگیرانه آموزشی و اجتماعی
نظام آموزشی در دانشگاههای پزشکی عربستان دارای سختگیریهای خاصی است و دانشجویان باید استانداردهای بالایی را برای موفقیت در تحصیل رعایت کنند. علاوه بر این، کشور عربستان قوانین اجتماعی و فرهنگی خاصی دارد که ممکن است برای برخی دانشجویان بینالمللی، بهویژه کسانی که از فرهنگهای متفاوتی میآیند، چالشبرانگیز باشد.
نیاز به یادگیری زبان عربی برای ارتباط با بیماران
اگرچه بیشتر دانشگاههای پزشکی عربستان برنامههای خود را به زبان انگلیسی ارائه میدهند، اما در مراحل بالینی و تعامل با بیماران در بیمارستانها، تسلط به زبان عربی ضروری است. این موضوع میتواند برای دانشجویانی که آشنایی قبلی با زبان عربی ندارند، چالشبرانگیز باشد.
رقابت شدید برای پذیرش در دانشگاههای پزشکی
دانشگاههای پزشکی عربستان هر ساله تعداد محدودی از دانشجویان بینالمللی را پذیرش میکنند و رقابت برای دریافت پذیرش بسیار شدید است. دانشجویان باید نمرات بالایی در دروس پایه، آزمونهای ورودی و مدارک زبان داشته باشند تا بتوانند در این دانشگاهها پذیرفته شوند.
شرایط تحصیل پزشکی در عربستان
شرایط تحصیل پزشکی در کشور عربستان سعودی شامل مواد زیر میشود.
داشتن دیپلم رشته تجربی
داشتن معدل بالای ۱۸
داشتن آیلتس بالای ۶
توجه داشته باشید که گپ تحصیلی شما برای تحصیل پزشکی در عربستان نباید بیشتر از ۵ سال باشد. همچنین برای تحصیل این رشته در عربستان هر دانشگاهی، آزمون ورودی و مصاحبه مخصوص خود را دارد.
مدارک موردنیاز برای ثبتنام رشته پزشکی
متقاضیان تحصیل در رشته پزشکی در عربستان باید مدارک زیر را ارائه دهند:
مدرک دیپلم و پیشدانشگاهی با معدل بالا: معمولاً معدل بالای ۱۸ موردنیاز است، اما برخی دانشگاهها معدل ۱۹ یا بالاتر را به عنوان حداقل پذیرش در نظر میگیرند. رشتههای علوم تجربی و ریاضی بیشترین شانس پذیرش را دارند.
ترجمه رسمی مدارک تحصیلی: مدارک تحصیلی باید به زبان عربی یا انگلیسی ترجمه شده و توسط وزارت آموزش کشور مبدأ تأیید شده باشند. همچنین، برخی دانشگاهها ممکن است تأیید سفارت عربستان را نیز درخواست کنند.
گذراندن آزمونهای ورودی: برخی دانشگاهها برای سنجش توانایی علمی داوطلبان، آزمونهایی مانند Qiyas (قیاس) یا SAAT را برگزار میکنند. این آزمونها شامل سؤالاتی در زمینههای زیستشناسی، شیمی، فیزیک و ریاضیات هستند.
نامه توصیهنامه: ارائه حداقل دو توصیهنامه از اساتید دبیرستان یا اساتید دانشگاهی معتبر، میتواند شانس پذیرش را افزایش دهد. این توصیهنامهها باید بر روی سربرگ رسمی و با امضای اساتید مربوطه تهیه شوند.
انگیزهنامه (Statement of Purpose – SOP): برخی دانشگاهها از داوطلبان درخواست میکنند که یک انگیزهنامه قوی تهیه کنند که در آن دلایل انتخاب رشته پزشکی و تصمیم برای تحصیل در عربستان توضیح داده شود.
مدارک هویتی: کپی گذرنامه معتبر، عکس پرسنلی، گواهی سلامت پزشکی و گواهی عدم سوءپیشینه از دیگر مدارک موردنیاز برای پذیرش هستند.
مراحل پذیرش پزشکی در عربستان
مراحل اولیه پذیرش پزشکی در عربستان سعودی با دریافت پذیرش تحصیلی از باقی کشورها تفاوت زیادی ندارد.
انتخاب دانشگاه مورد نظر
جمعآوری مدارک مورد نیاز
ثبت درخواست پذیرش در درگاه دانشگاه
دریافت پذیرش اولیه و آمادگی برای آزمون
قبولی در مصاحبه
دریافت پذیرش و اقدام برای ویزای تحصیلی
هر یک از دانشگاهها و دانشکدههای پزشکی عربستان سعودی مهلت ثبتنام و درگاه مخصوص خود را دارند که با مراجعه به سایت دانشگاه میتوانید این اطلاعات را مشاهده کنید.
دریافت ویزا برای تحصیل پزشکی در عربستان
برای تحصیل رشته پزشکی در عربستان سعودی شما به ویزای تحصیلی این کشور نیاز خواهید داشت. برای دریافت ویزای تحصیلی کشور عربستان شما باید به درگاه visa.mofa.gov.sa مراجعه کرده و با انتخاب گزینه یکبار ورود درخواست ویزای خود را ثبت کنید. مدارک مورد نیاز برای ویزای تحصیلی عربستان بدین صورت است.
پاسپورت معتبر
گواهی تولد و یک کپی از آن
دیپلم دوازده ساله و یک کپی
گواهی سلامت کامل
گواهی عدم سوءپیشینه
مدرک دیپلم و کپی آن هر دو باید به تایید وزارت فرهنگی عربستان رسیده باشند.
ساختار درسی پزشکی در عربستان
در عربستان سعودی شما برای تحصیل پزشکی موظف به گذراندن یک یا دو سال دروس پایه و قبولی در دروس علوم پایه مانند زیستشناسی، شیمی و زبان تخصصی پزشکی هستید. پس از آن، شما وارد سالهای اصلی پزشکی خواهید شد.
رشته پزشکی در عربستان به اصطلاح دارای ۳ فاز و یک دوره کارآموزی به شرح زیر است.
فاز اول - یک سال دروس پایه برای آمادهسازی دانشجویانی که تازه وارد دانشگاه شدهاند.
فاز دوم - یک سال علوم تخصصی مانند آناتومی و زیست پوست و ماهیچه، زیست قلب و عروق و واحدهایی مشابه آن.
فاز سوم - در سال سوم و چهارم تمرکز آموزش بر روی مباحث حساسی نظیر دارو و جراحی پایه قرار میگیرد.
دوره کارآموزی - در دوره کارآموزی دانشجویان وارد فضای بیمارستان شده و در حوزه مودعلاقه خود شروع به کار همراه با نظارت میکنند.
دورههای پیشنیاز (Pre-med) در عربستان
برخی از دانشگاههای پزشکی در عربستان، پیش از ورود دانشجویان به دوره اصلی پزشکی، یک دوره پیشنیاز (Pre-med) برگزار میکنند. این دوره برای دانشجویانی طراحی شده است که نیاز به تقویت دانش پایه خود در علوم پزشکی دارند یا باید مهارتهای زبانی و علمی خود را ارتقا دهند. هدف اصلی این دوره، آمادهسازی دانشجویان برای مواجهه با مباحث پیچیده پزشکی و کاهش میزان افت تحصیلی در سالهای اول رشته پزشکی است.
در طول دوره پیشنیاز، دانشجویان دروسی مانند زیستشناسی، شیمی عمومی و آلی، آناتومی و فیزیولوژی را مطالعه میکنند تا درک عمیقتری از مباحث علمی مرتبط با پزشکی داشته باشند. علاوه بر این، دانشگاهها معمولاً دورههای مهارتهای زبان انگلیسی و پزشکی را نیز ارائه میدهند تا دانشجویان بینالمللی بتوانند بهراحتی با محتوای درسی و محیط دانشگاهی تطبیق پیدا کنند. این دورهها معمولاً یک سال طول میکشند و دانشجویانی که نمرات قابل قبولی کسب کنند، مجوز ورود به دوره اصلی پزشکی را دریافت خواهند کرد.
مدت زمان تحصیل پزشکی و دوره کارورزی در عربستان
طول دوره پزشکی در عربستان معمولاً ۵ تا ۶ سال است که شامل دورههای پیشبالینی و بالینی میشود.
پس از اتمام این دوره، فارغالتحصیلان موظفاند یک سال دوره کارورزی (Internship) را در بیمارستانها بگذرانند. این دوره برای کسب تجربه عملی بیشتر، آشنایی با شرایط واقعی درمانی و افزایش مهارتهای بالینی ضروری است.
پس از گذراندن دوره کارورزی، دانشجویان میتوانند برای ادامه تحصیل در تخصصهای پزشکی یا ورود به بازار کار اقدام کنند.
این ساختار آموزشی باعث میشود دانشجویان پس از فارغالتحصیلی، آمادگی لازم برای ورود به دنیای حرفهای پزشکی را داشته باشند و بتوانند در بیمارستانها، مراکز درمانی یا پژوهشی مشغول به کار شوند.
تخصص پزشکی در عربستان
در ابتدای دوره کارآموزی پزشکی در عربستان دانشجویان میتوانند براساس علایق خود یکی از تخصصها را انتخاب کرده و در آن حوزه شروع به کار و تحصیل کنند. تخصصهای مختلف پزشکی عبارتند از:
پزشکی عمومی
جراحی
پزشک اطفال
پزشک زنان
روانپزشکی
زبان تحصیل پزشکی در عربستان
بیشتر دانشگاههای پزشکی در عربستان دروس نظری و علوم پایه را به زبان انگلیسی تدریس میکنند، اما در دورههای بالینی و کارورزی، دانشجویان باید به زبان عربی مسلط باشند، زیرا ارتباط با بیماران و کادر درمان در بیمارستانهای این کشور عمدتاً به زبان عربی انجام میشود. به همین دلیل، برخی دانشگاهها دورههای آموزش زبان عربی را برای دانشجویان بینالمللی برگزار میکنند تا آمادگی لازم را برای ورود به مراحل بالینی کسب کنند.
با توجه به این شرایط، دانشجویانی که قصد تحصیل در عربستان را دارند، باید از قبل برای تقویت مهارتهای زبانی خود برنامهریزی کنند.
دانشگاههای برتر پزشکی در عربستان
عربستان سعودی دارای چندین دانشگاه معتبر در زمینه علوم پزشکی است که در رتبهبندیهای جهانی جایگاه مناسبی دارند و با ارائه امکانات آموزشی پیشرفته، بیمارستانهای مجهز و همکاریهای بینالمللی، شرایط ایدهآلی را برای تحصیل در رشته پزشکی فراهم کردهاند.
۱. دانشگاه ملک سعود (King Saud University)
دانشگاه ملک سعود، یکی از قدیمیترین و معتبرترین دانشگاههای عربستان، جایگاه ویژهای در میان برترین دانشگاههای پزشکی خاورمیانه دارد. این دانشگاه دارای دانشکده پزشکی پیشرفتهای است که برنامههای آموزشی خود را به زبان انگلیسی ارائه میدهد و از استانداردهای بینالمللی پیروی میکند. علاوه بر این، وجود بیمارستانهای آموزشی مجهز و مراکز تحقیقاتی پیشرفته، فرصتهای مناسبی را برای یادگیری عملی و تحقیقات پزشکی در اختیار دانشجویان قرار میدهد. فارغالتحصیلان این دانشگاه معمولاً در بخشهای مختلف بهداشت و درمان، از جمله بیمارستانهای دولتی و خصوصی، مشغول به کار میشوند.
۲. دانشگاه علوم پزشکی ملک عبدالعزیز (King Abdulaziz University)
دانشگاه علوم پزشکی ملک عبدالعزیز یکی از معتبرترین مؤسسات آموزشی پزشکی در عربستان و خاورمیانه است. این دانشگاه با داشتن همکاریهای بینالمللی گسترده با دانشگاههای مطرح جهان، شرایطی ایدهآل را برای تبادل علمی و مشارکت در تحقیقات پزشکی پیشرفته فراهم کرده است. برنامههای آموزشی این دانشگاه شامل دورههای پزشکی عمومی، تخصصی و تحقیقاتی است و دانشجویان میتوانند از امکانات مدرن و بیمارستانهای آموزشی مجهز بهرهمند شوند. یکی از نقاط قوت این دانشگاه، تمرکز بر پژوهشهای پزشکی و ارائه بورسیههای تحصیلی برای دانشجویان بینالمللی است.
۳. دانشگاه امام عبدالرحمن بن فیصل (Imam Abdulrahman Bin Faisal University)
این دانشگاه به دلیل تمرکز ویژه بر تحقیقات پزشکی و فناوریهای نوین در علوم سلامت، جایگاه مهمی در میان دانشگاههای پزشکی عربستان دارد. دانشگاه امام عبدالرحمن بن فیصل دارای امکانات گستردهای برای آموزش عملی و بالینی است و دانشجویان در کنار تحصیل تئوری، فرصتهای متعددی برای کار در بیمارستانهای آموزشی و انجام تحقیقات بالینی دارند. برنامههای درسی این دانشگاه بر اساس استانداردهای جهانی تدوین شده و شامل دروس پیشرفته در زمینه پزشکی، داروسازی و علوم بهداشتی است.
۴. دانشگاه علوم پزشکی ملک فیصل (King Faisal University)
دانشگاه علوم پزشکی ملک فیصل یکی دیگر از مؤسسات آموزشی برجسته در زمینه علوم پزشکی در عربستان است که به دلیل ارائه آموزشهای باکیفیت و همکاری نزدیک با مراکز تحقیقاتی بینالمللی، شهرت زیادی دارد. این دانشگاه با بهرهگیری از اساتید مجرب و فناوریهای آموزشی مدرن، دانشجویان را برای ورود به دنیای پزشکی حرفهای آماده میکند. از ویژگیهای مهم این دانشگاه میتوان به تأکید بر تحقیقات پزشکی و فراهم کردن فرصتهای مطالعاتی برای دانشجویان اشاره کرد. همچنین، بیمارستانهای وابسته به این دانشگاه امکانات لازم را برای آموزش عملی دانشجویان فراهم میکنند.
هزینه تحصیل پزشکی در عربستان
هزینه تحصیل پزشکی در عربستان به غیر از هزینه اقامت و شهریه ترمی، شامل هزینه ثبتنام نیز میشود. هزینه ثبت نام از رایگان تا حدود ۱,۲۱۵ دلار متغیر است. دانشگاه شاه سعود بن عبدلعزیز نیز امکان تحصیل رایگان را فراهم کرده است. در لیست زیر هزینه تحصیل پزشکی در عربستان در دانشگاههای مختلف بررسی شده است.
نام دانشگاه هزینه ثبت نام شهریه ترمی
دانشگاه شاه سعود بن عبدلعزیز بدون هزینه رایگان زیرا دانشگاه کاملاً دولتی است
دانشگاه باترجی ۱,۲۱۵ دلار ۸,۱۰۰ دلار
دانشگاه الفیصل ۱۶۲ دلار ۱۲,۶۹۰ دلار
دانشگاه ملک عبدلعزیز رایگان ۲,۷۰۰ دلار
هزینههای زندگی در عربستان
هزینههای زندگی در عربستان بسته به سبک زندگی دانشجو، محل اقامت و شهر محل تحصیل متفاوت است. معمولاً شهرهای بزرگی مانند ریاض و جده هزینههای بالاتری نسبت به شهرهای کوچکتر دارند. هزینههای اصلی زندگی شامل مسکن، خوراک، حملونقل و بیمه دانشجویی است.
نوع هزینه مبلغ تقریبی
مسکن (خوابگاه دانشجویی یا آپارتمان اجارهای) ۳۰۰ تا ۸۰۰ دلار در ماه
خوراک و حملونقل (رستوران، خرید مواد غذایی، هزینه تاکسی و وسایل نقلیه عمومی) حدود ۵۰۰ دلار در ماه
بیمه دانشجویی (بسته به نوع بیمه و پوشش آن) ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار در سال
بورسیه های پزشکی در عربستان
با اینکه پیدا کردن بورسیه برای تحصیل رشته پزشکی نه تنها در عربستان بلکه به طور کلی امری دشوار محسوب میشود، اما غیرممکن نیست. برخی از دانشگاههای پزشکی در عربستان بورسیههای مخصوص این رشته را ارائه میدهند که در ادامه به دو عدد از رایجترین آنها پرداختهایم.
نام بورسیه مقدار بورسیه
بورسیه ال فورسان تا ۶۰۰ هزار ریال عربستان یا ۱۶۲ هزار دلار
بورسیه کالج علوم الفیصال ۵۰ درصد تخفیف شهریه
شرایط دریافت این بورسیهها به دلیل رقابت بالا، کار آسانی نیست. برای دریافت این بورسیههای تحصیلی عربستان شرایط زیر لازم است.
معدل دیپلم بالای ۱۹
مهارت رهبری و ارتباط
قبولی در آزمون مخصوص
قبولی در مصاحبه اختصاصی
پس از قبولی در تمامی موارد، بورسیه به شما تعلق میگیرد.
کار حین تحصیل دانشجویان پزشکی
برای کار کردن حین تحصیل پزشکی در عربستان سعودی شما نیاز به دریافت اجازه کار یا همان work permit از دولت عربستان را دارید. پس از دریافت مجوز کار، شما به انتخاب و صلاحدید خود، اجازه کار تا ۲۰ ساعت در هفته را خواهید داشت.
مطلوبترین شغلهای دانشجویی معمولا آن دسته از مشاغل هستند که در دانشگاه مورد نظر انجام میشوند. کارهایی مانند دستیاری استاد یا کارهای هنری و گرافیکی میتوانند گزینههای مناسبی برای دانشجویان در کشور عربستان سعودی باشند.
کار و اقامت بعد از تحصیل در عربستان
بعد از فارغالتحصیل شدن، یکی از رایجترین انواع اقامتی که میتوانید برای دریافت آن اقدام کنید، اقامت پریمیوم عربستان سعودی است. از آنجایی که شما به عنوان یک پزشک با فرصت تحقیق بیشتر فارغالتحصیل میشوید، میتوانید برای نوع بازدهی استثنایی این اقامت اقدام کنید.
درآمد پزشکان در عربستان
درآمد پزشکان در عربستان سعودی چیزی حدود ۱۴,۰۰۰ تا ۳۱,۰۰۰ ریال عربستان یا همان ۳,۷۸۰ تا ۸,۳۷۰ دلار به صوت ماهانه است. توجه داشته باشید که این حقوق برای پزشکان عمومی بوده و بدیهی است که اگر در رشته خاصی تخصص خود را دریافت کنید حقوق شما بالاتر خواهد بود. در لیست زیر، درآمد متوسط محبوبترین تخصصهای پزشکی در عربستان نوشته شده است.
تخصص درآمد متوسط ماهانه
پزشک عمومی ۳,۷۸۰ تا ۸,۳۷۰ دلار
پزشک اطفال ۴,۵۹۵ دلار
روانپزشکی ۷,۲۹۰ دلار تا ۸,۹۱۰ دلار
پزشک زنان ۱۰,۴۲۴ دلار
همچنین حائز اهمیت است بدانید که در کشور عربستان سعودی، دقیقا مانند کشور امارات، مالیات بر درآمد شخصی صفر درصد است. بنابراین هر مقدار درآمدی که به عنوان پزشک به دست آورید تماماً برای خود شما خواهد بود.
رشته پزشکی در عربستان سعودی یکی از گزینه هایی است که می توان در دنیای عرب آن را بهترین و در صدر دانست اما شرایط در آسیا متفاوت است. کیفیت آموزش در عربستان سعودی با سرعت قابل توجهی در حال پیشرفت است. رشته های مهندسی در عربستان سعودی به سرعت در حال پیشرفت هستند اما سرعت گروه پزشکی در این کشور کمتر است. باید در نظر داشت که در حال حاضر، نمی توان انتظار داشت که افراد زیادی در شرایط کنونی عربستان سعودی را برای تحصیل در این رشته انتخاب کنند. در آینده اما انتظار می رود که عربستان سعودی به یکی از مقاصد مهم تحصیل پزشکی در منطقه تبدیل شود.
به طور کلی، تحصیل رشته پزشکی بسیار مهم است و متقاضیان بسیاری دارد. در عربستان مخاطبین بسیار زیادی برای تحصیل در این رشته وجود دارد. افرادی که می خواهند این رشته را برای آینده خود انتخاب کنند بسیارند و بسیاری از آن ها به این دلیل که نمی توانند به خواسته خود برسند، در مسیر مهاجرت تحصیلی به خارج از کشور قرار می گیرند. به دلیل شرایط خاصی که در این مسیر وجود دارد، در این گفتار، شرایط تحصیل رشته پزشکی در عربستان سعودی را بررسی می کنیم.
مزایا و معایب تحصیل پزشکی در عربستان
تحصیل پزشکی در عربستان، به دلیل استانداردهای بالای آموزشی، امکانات پیشرفته و فرصتهای شغلی مناسب، یکی از گزینههای جذاب برای دانشجویان بینالمللی محسوب میشود. بااینحال، مانند هر مقصد تحصیلی دیگر، این مسیر نیز چالشهای خاص خود را دارد. در ادامه، به بررسی دقیقتر مزایا و معایب تحصیل در رشته پزشکی در عربستان میپردازیم.
مزایای تحصیل پزشکی در عربستان
تحصیل در عربستان به دلیل کیفیت بالای آموزش، امکانات پیشرفته و فرصتهای گسترده، به یکی از گزینههای جذاب برای دانشجویان داخلی و بینالمللی تبدیل شده است. دانشگاههای این کشور با ارائه برنامههای آموزشی مطابق با استانداردهای جهانی، همکاریهای علمی گسترده و امکان دریافت بورسیههای تحصیلی، محیطی ایدهآل برای پیشرفت علمی و حرفهای دانشجویان فراهم میکنند. در ادامه به مهمترین مزایای تحصیل در این کشور پرداختهایم.
کیفیت بالای آموزش و امکانات پیشرفته
دانشگاههای پزشکی عربستان دارای امکانات مدرن، بیمارستانهای آموزشی مجهز و برنامههای آموزشی مطابق با استانداردهای بینالمللی هستند. این دانشگاهها در رتبهبندیهای جهانی جایگاه مناسبی دارند و برخی از آنها با دانشگاههای مطرح جهان همکاریهای علمی و تحقیقاتی دارند.
امکان دریافت بورسیههای تحصیلی
یکی از مهمترین مزایای تحصیل پزشکی در عربستان، امکان دریافت بورسیههای تحصیلی برای دانشجویان ممتاز است. بسیاری از دانشگاهها بورسیههای کامل یا جزئی ارائه میدهند که شامل پوشش شهریه، هزینههای زندگی، و حتی کمکهزینه سفر است. این امر میتواند فشار مالی روی دانشجویان بینالمللی را کاهش دهد.
فرصتهای شغلی گسترده پس از فارغالتحصیلی
پس از اتمام دوره تحصیل، فارغالتحصیلان میتوانند در بیمارستانهای عربستان مشغول به کار شوند. این کشور به دلیل رشد اقتصادی و توسعه نظام سلامت، همواره به نیروی انسانی متخصص در حوزه پزشکی نیاز دارد. علاوه بر این، مدارک پزشکی صادرشده از دانشگاههای معتبر عربستان در بسیاری از کشورهای منطقه و حتی برخی کشورهای اروپایی نیز مورد تأیید است.
همکاری دانشگاهها با مراکز علمی و تحقیقاتی بینالمللی
دانشگاههای پزشکی عربستان با بسیاری از مراکز علمی معتبر دنیا همکاری دارند و فرصتهای تحقیقاتی گستردهای برای دانشجویان فراهم میکنند. این همکاریها به دانشجویان امکان میدهد که در پروژههای تحقیقاتی بینالمللی مشارکت کنند و به جدیدترین یافتههای علمی دسترسی داشته باشند.
معایب تحصیل پزشکی در عربستان
با وجود مزایای متعدد، تحصیل پزشکی در عربستان چالشهایی نیز به همراه دارد. قوانین سختگیرانه، نیاز به یادگیری زبان عربی در مراحل بالینی و رقابت شدید برای پذیرش، از جمله موانعی هستند که دانشجویان باید پیش از تصمیمگیری در نظر بگیرند. در ادامه به مهمترین معایب این مسیر پرداختهایم.
قوانین سختگیرانه آموزشی و اجتماعی
نظام آموزشی در دانشگاههای پزشکی عربستان دارای سختگیریهای خاصی است و دانشجویان باید استانداردهای بالایی را برای موفقیت در تحصیل رعایت کنند. علاوه بر این، کشور عربستان قوانین اجتماعی و فرهنگی خاصی دارد که ممکن است برای برخی دانشجویان بینالمللی، بهویژه کسانی که از فرهنگهای متفاوتی میآیند، چالشبرانگیز باشد.
نیاز به یادگیری زبان عربی برای ارتباط با بیماران
اگرچه بیشتر دانشگاههای پزشکی عربستان برنامههای خود را به زبان انگلیسی ارائه میدهند، اما در مراحل بالینی و تعامل با بیماران در بیمارستانها، تسلط به زبان عربی ضروری است. این موضوع میتواند برای دانشجویانی که آشنایی قبلی با زبان عربی ندارند، چالشبرانگیز باشد.
رقابت شدید برای پذیرش در دانشگاههای پزشکی
دانشگاههای پزشکی عربستان هر ساله تعداد محدودی از دانشجویان بینالمللی را پذیرش میکنند و رقابت برای دریافت پذیرش بسیار شدید است. دانشجویان باید نمرات بالایی در دروس پایه، آزمونهای ورودی و مدارک زبان داشته باشند تا بتوانند در این دانشگاهها پذیرفته شوند.
شرایط تحصیل پزشکی در عربستان
شرایط تحصیل پزشکی در کشور عربستان سعودی شامل مواد زیر میشود.
داشتن دیپلم رشته تجربی
داشتن معدل بالای ۱۸
داشتن آیلتس بالای ۶
توجه داشته باشید که گپ تحصیلی شما برای تحصیل پزشکی در عربستان نباید بیشتر از ۵ سال باشد. همچنین برای تحصیل این رشته در عربستان هر دانشگاهی، آزمون ورودی و مصاحبه مخصوص خود را دارد.
مدارک موردنیاز برای ثبتنام رشته پزشکی
متقاضیان تحصیل در رشته پزشکی در عربستان باید مدارک زیر را ارائه دهند:
مدرک دیپلم و پیشدانشگاهی با معدل بالا: معمولاً معدل بالای ۱۸ موردنیاز است، اما برخی دانشگاهها معدل ۱۹ یا بالاتر را به عنوان حداقل پذیرش در نظر میگیرند. رشتههای علوم تجربی و ریاضی بیشترین شانس پذیرش را دارند.
ترجمه رسمی مدارک تحصیلی: مدارک تحصیلی باید به زبان عربی یا انگلیسی ترجمه شده و توسط وزارت آموزش کشور مبدأ تأیید شده باشند. همچنین، برخی دانشگاهها ممکن است تأیید سفارت عربستان را نیز درخواست کنند.
گذراندن آزمونهای ورودی: برخی دانشگاهها برای سنجش توانایی علمی داوطلبان، آزمونهایی مانند Qiyas (قیاس) یا SAAT را برگزار میکنند. این آزمونها شامل سؤالاتی در زمینههای زیستشناسی، شیمی، فیزیک و ریاضیات هستند.
نامه توصیهنامه: ارائه حداقل دو توصیهنامه از اساتید دبیرستان یا اساتید دانشگاهی معتبر، میتواند شانس پذیرش را افزایش دهد. این توصیهنامهها باید بر روی سربرگ رسمی و با امضای اساتید مربوطه تهیه شوند.
انگیزهنامه (Statement of Purpose – SOP): برخی دانشگاهها از داوطلبان درخواست میکنند که یک انگیزهنامه قوی تهیه کنند که در آن دلایل انتخاب رشته پزشکی و تصمیم برای تحصیل در عربستان توضیح داده شود.
مدارک هویتی: کپی گذرنامه معتبر، عکس پرسنلی، گواهی سلامت پزشکی و گواهی عدم سوءپیشینه از دیگر مدارک موردنیاز برای پذیرش هستند.
مراحل پذیرش پزشکی در عربستان
مراحل اولیه پذیرش پزشکی در عربستان سعودی با دریافت پذیرش تحصیلی از باقی کشورها تفاوت زیادی ندارد.
انتخاب دانشگاه مورد نظر
جمعآوری مدارک مورد نیاز
ثبت درخواست پذیرش در درگاه دانشگاه
دریافت پذیرش اولیه و آمادگی برای آزمون
قبولی در مصاحبه
دریافت پذیرش و اقدام برای ویزای تحصیلی
هر یک از دانشگاهها و دانشکدههای پزشکی عربستان سعودی مهلت ثبتنام و درگاه مخصوص خود را دارند که با مراجعه به سایت دانشگاه میتوانید این اطلاعات را مشاهده کنید.
دریافت ویزا برای تحصیل پزشکی در عربستان
برای تحصیل رشته پزشکی در عربستان سعودی شما به ویزای تحصیلی این کشور نیاز خواهید داشت. برای دریافت ویزای تحصیلی کشور عربستان شما باید به درگاه visa.mofa.gov.sa مراجعه کرده و با انتخاب گزینه یکبار ورود درخواست ویزای خود را ثبت کنید. مدارک مورد نیاز برای ویزای تحصیلی عربستان بدین صورت است.
پاسپورت معتبر
گواهی تولد و یک کپی از آن
دیپلم دوازده ساله و یک کپی
گواهی سلامت کامل
گواهی عدم سوءپیشینه
مدرک دیپلم و کپی آن هر دو باید به تایید وزارت فرهنگی عربستان رسیده باشند.
ساختار درسی پزشکی در عربستان
در عربستان سعودی شما برای تحصیل پزشکی موظف به گذراندن یک یا دو سال دروس پایه و قبولی در دروس علوم پایه مانند زیستشناسی، شیمی و زبان تخصصی پزشکی هستید. پس از آن، شما وارد سالهای اصلی پزشکی خواهید شد.
رشته پزشکی در عربستان به اصطلاح دارای ۳ فاز و یک دوره کارآموزی به شرح زیر است.
فاز اول - یک سال دروس پایه برای آمادهسازی دانشجویانی که تازه وارد دانشگاه شدهاند.
فاز دوم - یک سال علوم تخصصی مانند آناتومی و زیست پوست و ماهیچه، زیست قلب و عروق و واحدهایی مشابه آن.
فاز سوم - در سال سوم و چهارم تمرکز آموزش بر روی مباحث حساسی نظیر دارو و جراحی پایه قرار میگیرد.
دوره کارآموزی - در دوره کارآموزی دانشجویان وارد فضای بیمارستان شده و در حوزه مودعلاقه خود شروع به کار همراه با نظارت میکنند.
دورههای پیشنیاز (Pre-med) در عربستان
برخی از دانشگاههای پزشکی در عربستان، پیش از ورود دانشجویان به دوره اصلی پزشکی، یک دوره پیشنیاز (Pre-med) برگزار میکنند. این دوره برای دانشجویانی طراحی شده است که نیاز به تقویت دانش پایه خود در علوم پزشکی دارند یا باید مهارتهای زبانی و علمی خود را ارتقا دهند. هدف اصلی این دوره، آمادهسازی دانشجویان برای مواجهه با مباحث پیچیده پزشکی و کاهش میزان افت تحصیلی در سالهای اول رشته پزشکی است.
در طول دوره پیشنیاز، دانشجویان دروسی مانند زیستشناسی، شیمی عمومی و آلی، آناتومی و فیزیولوژی را مطالعه میکنند تا درک عمیقتری از مباحث علمی مرتبط با پزشکی داشته باشند. علاوه بر این، دانشگاهها معمولاً دورههای مهارتهای زبان انگلیسی و پزشکی را نیز ارائه میدهند تا دانشجویان بینالمللی بتوانند بهراحتی با محتوای درسی و محیط دانشگاهی تطبیق پیدا کنند. این دورهها معمولاً یک سال طول میکشند و دانشجویانی که نمرات قابل قبولی کسب کنند، مجوز ورود به دوره اصلی پزشکی را دریافت خواهند کرد.
مدت زمان تحصیل پزشکی و دوره کارورزی در عربستان
طول دوره پزشکی در عربستان معمولاً ۵ تا ۶ سال است که شامل دورههای پیشبالینی و بالینی میشود.
پس از اتمام این دوره، فارغالتحصیلان موظفاند یک سال دوره کارورزی (Internship) را در بیمارستانها بگذرانند. این دوره برای کسب تجربه عملی بیشتر، آشنایی با شرایط واقعی درمانی و افزایش مهارتهای بالینی ضروری است.
پس از گذراندن دوره کارورزی، دانشجویان میتوانند برای ادامه تحصیل در تخصصهای پزشکی یا ورود به بازار کار اقدام کنند.
این ساختار آموزشی باعث میشود دانشجویان پس از فارغالتحصیلی، آمادگی لازم برای ورود به دنیای حرفهای پزشکی را داشته باشند و بتوانند در بیمارستانها، مراکز درمانی یا پژوهشی مشغول به کار شوند.
تخصص پزشکی در عربستان
در ابتدای دوره کارآموزی پزشکی در عربستان دانشجویان میتوانند براساس علایق خود یکی از تخصصها را انتخاب کرده و در آن حوزه شروع به کار و تحصیل کنند. تخصصهای مختلف پزشکی عبارتند از:
پزشکی عمومی
جراحی
پزشک اطفال
پزشک زنان
روانپزشکی
زبان تحصیل پزشکی در عربستان
بیشتر دانشگاههای پزشکی در عربستان دروس نظری و علوم پایه را به زبان انگلیسی تدریس میکنند، اما در دورههای بالینی و کارورزی، دانشجویان باید به زبان عربی مسلط باشند، زیرا ارتباط با بیماران و کادر درمان در بیمارستانهای این کشور عمدتاً به زبان عربی انجام میشود. به همین دلیل، برخی دانشگاهها دورههای آموزش زبان عربی را برای دانشجویان بینالمللی برگزار میکنند تا آمادگی لازم را برای ورود به مراحل بالینی کسب کنند.
با توجه به این شرایط، دانشجویانی که قصد تحصیل در عربستان را دارند، باید از قبل برای تقویت مهارتهای زبانی خود برنامهریزی کنند.
دانشگاههای برتر پزشکی در عربستان
عربستان سعودی دارای چندین دانشگاه معتبر در زمینه علوم پزشکی است که در رتبهبندیهای جهانی جایگاه مناسبی دارند و با ارائه امکانات آموزشی پیشرفته، بیمارستانهای مجهز و همکاریهای بینالمللی، شرایط ایدهآلی را برای تحصیل در رشته پزشکی فراهم کردهاند.
۱. دانشگاه ملک سعود (King Saud University)
دانشگاه ملک سعود، یکی از قدیمیترین و معتبرترین دانشگاههای عربستان، جایگاه ویژهای در میان برترین دانشگاههای پزشکی خاورمیانه دارد. این دانشگاه دارای دانشکده پزشکی پیشرفتهای است که برنامههای آموزشی خود را به زبان انگلیسی ارائه میدهد و از استانداردهای بینالمللی پیروی میکند. علاوه بر این، وجود بیمارستانهای آموزشی مجهز و مراکز تحقیقاتی پیشرفته، فرصتهای مناسبی را برای یادگیری عملی و تحقیقات پزشکی در اختیار دانشجویان قرار میدهد. فارغالتحصیلان این دانشگاه معمولاً در بخشهای مختلف بهداشت و درمان، از جمله بیمارستانهای دولتی و خصوصی، مشغول به کار میشوند.
۲. دانشگاه علوم پزشکی ملک عبدالعزیز (King Abdulaziz University)
دانشگاه علوم پزشکی ملک عبدالعزیز یکی از معتبرترین مؤسسات آموزشی پزشکی در عربستان و خاورمیانه است. این دانشگاه با داشتن همکاریهای بینالمللی گسترده با دانشگاههای مطرح جهان، شرایطی ایدهآل را برای تبادل علمی و مشارکت در تحقیقات پزشکی پیشرفته فراهم کرده است. برنامههای آموزشی این دانشگاه شامل دورههای پزشکی عمومی، تخصصی و تحقیقاتی است و دانشجویان میتوانند از امکانات مدرن و بیمارستانهای آموزشی مجهز بهرهمند شوند. یکی از نقاط قوت این دانشگاه، تمرکز بر پژوهشهای پزشکی و ارائه بورسیههای تحصیلی برای دانشجویان بینالمللی است.
۳. دانشگاه امام عبدالرحمن بن فیصل (Imam Abdulrahman Bin Faisal University)
این دانشگاه به دلیل تمرکز ویژه بر تحقیقات پزشکی و فناوریهای نوین در علوم سلامت، جایگاه مهمی در میان دانشگاههای پزشکی عربستان دارد. دانشگاه امام عبدالرحمن بن فیصل دارای امکانات گستردهای برای آموزش عملی و بالینی است و دانشجویان در کنار تحصیل تئوری، فرصتهای متعددی برای کار در بیمارستانهای آموزشی و انجام تحقیقات بالینی دارند. برنامههای درسی این دانشگاه بر اساس استانداردهای جهانی تدوین شده و شامل دروس پیشرفته در زمینه پزشکی، داروسازی و علوم بهداشتی است.
۴. دانشگاه علوم پزشکی ملک فیصل (King Faisal University)
دانشگاه علوم پزشکی ملک فیصل یکی دیگر از مؤسسات آموزشی برجسته در زمینه علوم پزشکی در عربستان است که به دلیل ارائه آموزشهای باکیفیت و همکاری نزدیک با مراکز تحقیقاتی بینالمللی، شهرت زیادی دارد. این دانشگاه با بهرهگیری از اساتید مجرب و فناوریهای آموزشی مدرن، دانشجویان را برای ورود به دنیای پزشکی حرفهای آماده میکند. از ویژگیهای مهم این دانشگاه میتوان به تأکید بر تحقیقات پزشکی و فراهم کردن فرصتهای مطالعاتی برای دانشجویان اشاره کرد. همچنین، بیمارستانهای وابسته به این دانشگاه امکانات لازم را برای آموزش عملی دانشجویان فراهم میکنند.
هزینه تحصیل پزشکی در عربستان
هزینه تحصیل پزشکی در عربستان به غیر از هزینه اقامت و شهریه ترمی، شامل هزینه ثبتنام نیز میشود. هزینه ثبت نام از رایگان تا حدود ۱,۲۱۵ دلار متغیر است. دانشگاه شاه سعود بن عبدلعزیز نیز امکان تحصیل رایگان را فراهم کرده است. در لیست زیر هزینه تحصیل پزشکی در عربستان در دانشگاههای مختلف بررسی شده است.
نام دانشگاه هزینه ثبت نام شهریه ترمی
دانشگاه شاه سعود بن عبدلعزیز بدون هزینه رایگان زیرا دانشگاه کاملاً دولتی است
دانشگاه باترجی ۱,۲۱۵ دلار ۸,۱۰۰ دلار
دانشگاه الفیصل ۱۶۲ دلار ۱۲,۶۹۰ دلار
دانشگاه ملک عبدلعزیز رایگان ۲,۷۰۰ دلار
هزینههای زندگی در عربستان
هزینههای زندگی در عربستان بسته به سبک زندگی دانشجو، محل اقامت و شهر محل تحصیل متفاوت است. معمولاً شهرهای بزرگی مانند ریاض و جده هزینههای بالاتری نسبت به شهرهای کوچکتر دارند. هزینههای اصلی زندگی شامل مسکن، خوراک، حملونقل و بیمه دانشجویی است.
نوع هزینه مبلغ تقریبی
مسکن (خوابگاه دانشجویی یا آپارتمان اجارهای) ۳۰۰ تا ۸۰۰ دلار در ماه
خوراک و حملونقل (رستوران، خرید مواد غذایی، هزینه تاکسی و وسایل نقلیه عمومی) حدود ۵۰۰ دلار در ماه
بیمه دانشجویی (بسته به نوع بیمه و پوشش آن) ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار در سال
بورسیه های پزشکی در عربستان
با اینکه پیدا کردن بورسیه برای تحصیل رشته پزشکی نه تنها در عربستان بلکه به طور کلی امری دشوار محسوب میشود، اما غیرممکن نیست. برخی از دانشگاههای پزشکی در عربستان بورسیههای مخصوص این رشته را ارائه میدهند که در ادامه به دو عدد از رایجترین آنها پرداختهایم.
نام بورسیه مقدار بورسیه
بورسیه ال فورسان تا ۶۰۰ هزار ریال عربستان یا ۱۶۲ هزار دلار
بورسیه کالج علوم الفیصال ۵۰ درصد تخفیف شهریه
شرایط دریافت این بورسیهها به دلیل رقابت بالا، کار آسانی نیست. برای دریافت این بورسیههای تحصیلی عربستان شرایط زیر لازم است.
معدل دیپلم بالای ۱۹
مهارت رهبری و ارتباط
قبولی در آزمون مخصوص
قبولی در مصاحبه اختصاصی
پس از قبولی در تمامی موارد، بورسیه به شما تعلق میگیرد.
کار حین تحصیل دانشجویان پزشکی
برای کار کردن حین تحصیل پزشکی در عربستان سعودی شما نیاز به دریافت اجازه کار یا همان work permit از دولت عربستان را دارید. پس از دریافت مجوز کار، شما به انتخاب و صلاحدید خود، اجازه کار تا ۲۰ ساعت در هفته را خواهید داشت.
مطلوبترین شغلهای دانشجویی معمولا آن دسته از مشاغل هستند که در دانشگاه مورد نظر انجام میشوند. کارهایی مانند دستیاری استاد یا کارهای هنری و گرافیکی میتوانند گزینههای مناسبی برای دانشجویان در کشور عربستان سعودی باشند.
کار و اقامت بعد از تحصیل در عربستان
بعد از فارغالتحصیل شدن، یکی از رایجترین انواع اقامتی که میتوانید برای دریافت آن اقدام کنید، اقامت پریمیوم عربستان سعودی است. از آنجایی که شما به عنوان یک پزشک با فرصت تحقیق بیشتر فارغالتحصیل میشوید، میتوانید برای نوع بازدهی استثنایی این اقامت اقدام کنید.
درآمد پزشکان در عربستان
درآمد پزشکان در عربستان سعودی چیزی حدود ۱۴,۰۰۰ تا ۳۱,۰۰۰ ریال عربستان یا همان ۳,۷۸۰ تا ۸,۳۷۰ دلار به صوت ماهانه است. توجه داشته باشید که این حقوق برای پزشکان عمومی بوده و بدیهی است که اگر در رشته خاصی تخصص خود را دریافت کنید حقوق شما بالاتر خواهد بود. در لیست زیر، درآمد متوسط محبوبترین تخصصهای پزشکی در عربستان نوشته شده است.
تخصص درآمد متوسط ماهانه
پزشک عمومی ۳,۷۸۰ تا ۸,۳۷۰ دلار
پزشک اطفال ۴,۵۹۵ دلار
روانپزشکی ۷,۲۹۰ دلار تا ۸,۹۱۰ دلار
پزشک زنان ۱۰,۴۲۴ دلار
همچنین حائز اهمیت است بدانید که در کشور عربستان سعودی، دقیقا مانند کشور امارات، مالیات بر درآمد شخصی صفر درصد است. بنابراین هر مقدار درآمدی که به عنوان پزشک به دست آورید تماماً برای خود شما خواهد بود.